Hukukun birikimi. Geleceğe taşınan bir amaç.
Basılı yayıncılıktan dijital hukuk bilgisine, Legalbank’tan Legal AI’a. Araçlar değişiyor; hukuk bilgisini üretme, koruma ve erişilebilir kılma amacımız sürüyor.
Kuruluş öncesi · Hukukçunun ihtiyacından doğan bir yaklaşım.
Legal’in temelleri, hukuk uygulamasının içinde edinilen deneyime ve güncel bilgiye erişim ihtiyacına dayanıyor.
Legal Yayıncılık, iki avukat tarafından kuruldu. Kurucuların hukuk uygulamasından gelen birikimi, daha şirket kurulmadan önce mevzuatın güncellenmesi ve kullanılabilir hâle getirilmesine yönelik çalışmalara dönüştü. Yayıncılık ve teknoloji faaliyetlerinin çıkış noktasında, hukukçuların günlük çalışmalarında karşılaştığı ihtiyaçlar yer aldı.
Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmelikler ve değişiklikleri izlenerek yürürlükteki metinler oluşturuldu, bilgisayar ortamına aktarıldı. Elektronik erişimin bugünkü kolaylıkta olmadığı bir dönemde yürütülen bu çalışma, dağınık mevzuatı güncel ve sistemli bir bilgi kaynağına dönüştürmeyi amaçlıyordu. Bazı kamu kurumları da kendi yönetmeliklerinin güncel metinleri için bu birikimden yararlanmak istedi.
Kurucular, İstanbul Barosu bünyesinde Avukat Hakları Merkezi’nin ve Mevzuatı Araştırma ve Geliştirme Komisyonu’nun oluşturulmasına katkı sağladı. Meslekî çalışmalarla yayıncılık deneyimi aynı yaklaşımda birleşti: Hukukçunun gerçek ihtiyacını anlamak ve hukuk bilgisini erişilebilir kılmak.
2001–2002 · Bir kanunla başlayan yayıncılık yolculuğu.
Yenilenen Türk Medenî Kanunu, Legal’in ilk yayın faaliyeti oldu.
2001 yılında yeni Türk Medenî Kanunu’nun basılması, yayımlanması ve hukukçulara dağıtılmasıyla Legal’in yayıncılık yolculuğu başladı. Değişen hukuk düzenini yakından izlemek ve güncel mevzuatı kısa sürede uygulayıcıların kullanımına sunmak, bu ilk çalışmanın temeliydi.
2002 yılında Legal Yayıncılık kurumsal yapısına kavuştu. Kuruluşundan itibaren yalnızca hukuk alanında faaliyet göstermeyi benimseyen şirket, hukuk bilimi ile uygulama arasında kalıcı bir bilgi bağlantısı kurmayı hedefledi.
2003 · Hukuk bilgisinin ortak buluşma noktası.
Legal Hukuk Dergisi ile başlayan süreli yayın birikimi, farklı uzmanlık alanlarına ve akademik iş birliklerine açıldı.
2003 yılında yayımlanmaya başlayan Legal Hukuk Dergisi; bilimsel makaleleri, uygulamaya yönelik çalışmaları, güncel mevzuatı ve yüksek mahkeme kararlarını aynı yayında buluşturdu. Aylık yayın düzeniyle akademi, yargı ve hukuk uygulaması arasında süreklilik taşıyan bir bilgi dolaşımı oluşturdu.
Uzmanlık alanlarında derinleşen yayınlar
İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik Hukuku Dergisi’nin ardından mali hukuk, fikrî ve sınai haklar, banka ve finans, medeni usul ve icra-iflas, anayasa, tıp, ticaret, uluslararası ticaret ve tahkim gibi alanlarda hakemli dergiler ve süreli yayınlar çıkarıldı. Yayın hayatını sürdüren veya dönemini tamamlayan dergilerin tamamı, Legal’in bilimsel arşivinde yerini aldı.
Üniversitelerle yayın ortaklığı
Farklı dönemlerde üniversiteler ve hukuk fakülteleriyle akademik yayın iş birlikleri kuruldu. İstanbul Gedik Üniversitesi ve İzmir Bakırçay Üniversitesi hukuk fakültesi dergileri gibi yayınlarda, üniversitelerin akademik katkısı Legal’in yayıncılık, basım, dağıtım ve dijital erişim sorumluluğuyla buluştu. Yayımlanan sayılar ve makaleler, bu ortak çalışmaların kalıcı arşivini oluşturdu.
Kitaplarla genişleyen hukuk birikimi
Dergilerin yanında araştırma, tez, mevzuat, doktrin ve uygulama alanlarında yüzlerce hukuk kitabı yayımlandı. Akademik araştırmalar ile meslekî deneyimi bir araya getiren eserler, farklı hukuk dallarına yayılan bir bilgi birikimi oluşturdu.
2008 · Hukuk kaynakları, aynı araştırma ortamında.
Legalbank, yayıncılık birikimini elektronik bir hukuk bilgi bankasına taşıdı.
2008 yılında hizmete alınan Legalbank; mevzuatı, yüksek mahkeme kararlarını, makaleleri, dilekçe ve belge örneklerini, kanun gerekçelerini ve diğer hukuk kaynaklarını elektronik ortamda bir araya getirdi.
Yargı kararlarının bugünkü ölçüde elektronik erişime açık olmadığı dönemde kararlar farklı kaynaklardan temin ediliyor, gerektiğinde tek tek yazılıyor, kontrol ediliyor ve sisteme aktarılıyordu. Mevzuat da aynı yapı içinde toplanarak güncel tutuluyordu.
Belgeler hukuk alanlarına, konularına, ilgili mevzuata ve mümkün olduğunda kanun maddelerine göre sınıflandırıldı. Böylece belge arşivi, hukukçunun aradığı bilgiye ulaşmasını kolaylaştıran sistemli bir araştırma altyapısına dönüştü.
2010’ların başı · Belgelerin ötesinde, hukukî bağlantılar.
Mevzuat, içtihat ve literatür; konu ve madde düzeyinde kurulan ilişkilerle düzenlendi.
İmar, gelir vergisi, vergi usul, iş hukuku ve sosyal güvenlik gibi alanlar için 71 ayrı mevzuat ve içtihat paketi hazırlandı. Her pakette alanın temel kanunları belirlendi; diğer mevzuatın konuyla bağlantılı hükümleri, yargı kararları ve makaleler bu temel etrafında ilişkilendirildi.
Örneğin gelir vergisi alanında yalnızca ilgili kanun toplanmadı. Başka kanunlardaki tamamlayıcı maddeler, yönetmelikler, tebliğler, sirkülerler, özelgeler ve yargı kararları arasındaki bağlantılar da ele alındı. Bir düzenlemenin tamamı yerine, konuya ilişkin hükmün belirlenmesi esas alındı.
Karar ve makalelerin hangi kanunla, mümkün olduğunda hangi maddeyle ilişkili olduğu incelendi. Hukukçu emeğiyle oluşturulan bu yapı, belgeleri yalnızca adlarına göre değil, aralarındaki hukukî ilişkilere göre düzenleyen bir bilgi altyapısı ortaya çıkardı.
İzleyen dönem · Bir yayın arşivinden, erişilebilir bir kütüphaneye.
Kitaplar ve dergiler dijital ortama taşınırken, bireysel erişim kurumsal aboneliklerle genişledi.
Legalbank’ın ardından oluşturulan Legal Kütüphane, Legal’in kitap ve dergilerini basılı yayın bütünlükleri ve sayfa düzenleri korunarak çevrim içi erişime açtı. Yıllar içinde oluşan fiziksel yayın koleksiyonu, internet üzerinden kullanılabilen bir hukuk kütüphanesine dönüştü.
Legalbank’ta hukuk belgeleri tek tek ayrıştırılarak sınıflandırılıyor ve aranabiliyordu. Legal Kütüphane’de ise eserler yayımlandıkları bütünlük içinde sunuluyordu. Birbirini tamamlayan bu iki yapı, Legal Online Veri Tabanı’nı meydana getirdi.
Barolardan üniversitelere erişim
Barolarla yapılan kurumsal abonelikler, ilgili baroya kayıtlı avukatların veri tabanına erişmesini sağladı. Üniversite aboneliklerinde ise tanımlanmış IP adresleri üzerinden akademisyenler, öğrenciler ve araştırmacılar kaynaklara ulaşabildi. Hukuk fakültelerinin yanında hukuk kaynaklarına ihtiyaç duyan diğer akademik birimler de bu erişimden yararlandı.
Böylece Legal’in yayıncılık faaliyeti, basılı eserlerin okura ulaştırılmasının yanında hukuk bilgisinin bireysel ve kurumsal kullanıcılara sürekli sunulduğu bütünleşik bir bilgi hizmetine dönüştü.
Bugün · Yapay zekânın arkasında, yılların hukuk birikimi.
Yaklaşık üç yıllık geliştirme çalışması, onlarca yıllık yayıncılık ve hukuk bilgisi birikimini yapay zekâ destekli araştırma ve çalışma ortamına taşıyor.
Legal AI üzerindeki geliştirme çalışmaları yaklaşık üç yıldır sürdürülüyor. Bu süreç, yazılımın hazırlanmasının yanında Legal’in uzun yıllar içinde oluşturduğu hukuk verisinin yapay zekâ destekli araştırma ve çalışma ortamında nasıl kullanılacağının incelenmesini, sınanmasını ve geliştirilmesini kapsıyor.
Çalışmanın temel amacı, yapay zekâ teknolojisini kaynağı bilinen, güncelliği izlenen, hukukçular tarafından işlenmiş ve kendi içinde bağlantıları kurulmuş bir hukuk bilgi altyapısıyla birlikte çalıştırmak. Geliştirmenin başlangıç noktasını, Legalbank, Legal Kütüphane ve Legal Online Veri Tabanı bünyesinde oluşan mevcut veri mimarisinin değerlendirilmesi oluşturdu.
Uzun yıllara yayılan kurumsal birikim
Hukuk uygulamasından gelen meslekî deneyim, kuruluş öncesindeki mevzuat güncelleme çalışmaları, 2001’de başlayan yayıncılık ve 2003’ten bu yana sürdürülen hukuk dergiciliği bu süreçte birlikte değerlendirildi. Farklı hukuk alanlarında yayımlanan yüzlerce kitap ve süreli yayın ile yazarların, akademisyenlerin, uygulamacıların, hakemlerin ve yayın kurullarının katkıları, Legal AI’ın dayandığı bilimsel ve meslekî zemini oluşturuyor.
2008’den itibaren geliştirilen Legalbank ve milyonlarca hukuk belgesinden oluşan veri tabanı; yayınları bütünlükleri içinde sunan Legal Kütüphane ve bu iki yapıyı birleştiren Legal Online ile birlikte ele alındı. Güncel mevzuat metinleri, yargı kararları, makaleler, tezler, kitaplar ve dergiler; kaynak kimlikleri, konu ilişkileri ve mümkün olan yerlerde kanun maddeleriyle bağlantıları korunarak değerlendirildi.
71 paketle kurulan hukukî ilişkiler
71 ayrı mevzuat ve içtihat paketi, Legal AI’ın bilgi altyapısının oluşmasında önemli bir rol oynadı. Bu paketlerde her alanın temel kanunları belirlendi; diğer kanunların ilgili maddeleri, yönetmelikler, tebliğler, sirkülerler, genelgeler, özelgeler ve tamamlayıcı düzenlemeler temel mevzuatla ilişkilendirildi. Yargı kararları da mümkün olduğu ölçüde ilgili kanun, madde, hukukî kavram ve konularla bağlantılandırıldı. Böylece mevzuat hükümleri ile bu hükümlerin uygulanmasını açıklayan veya yorumlayan kararlar arasında hukukçu emeğine dayanan bir ilişki ağı kuruldu.
Aynı yaklaşım literatür için de uygulandı. Makaleler ve diğer literatür içerikleri, konu, mevzuat ve içtihat bağlantılarıyla Legalbank içinde işlendi. Kitaplar ve dergiler ise yayın bütünlükleri korunarak Legal Kütüphane’de erişime açıldı. Bu iki yapı, Legal AI’ın yararlandığı yayın ve hukuk bilgisi birikiminin birbirini tamamlayan bölümlerini oluşturuyor.
Araştırma, kaynak denetimi ve çalışma akışları
Yaklaşık üç yıllık geliştirme boyunca kaynak kapsamı, veri temizliği, sınıflandırma, madde ve konu bağlantıları, arama ve erişim yöntemleri, kaynak gösterimi ve sonuçların denetlenebilirliği üzerinde araştırma ve uygulama çalışmaları yürütüldü.
Yapay zekâ modelinin seçimiyle birlikte, hukuk araştırmasına uygun sistem mimarisi, doğru kaynağa erişim, ilgili belgelerin sıralanması ve farklı kaynak türlerinin birlikte değerlendirilmesi ele alındı. Kaynakların kullanıcı tarafından açılıp kontrol edilebilmesi ve araştırmadan dilekçe, sözleşme ve belge analizine uzanan çalışma akışları, hukukçunun ihtiyaçlarına uygun modüllerin geliştirilmesine yön verdi.
Yapay zekâ katmanı, Legal’in önceden oluşturduğu hukuk bilgi altyapısının daha hızlı, bağlantılı ve kullanılabilir biçimde değerlendirilmesini amaçlıyor. Sonuçların kaynağına ulaşılabilmesi ve nihai hukukî değerlendirmenin hukukçu tarafından yapılması, sistemin temel yaklaşımını oluşturuyor. Legal AI, özel geliştirme çalışmasıyla birlikte onlarca yıldır sürdürülen güncelleme, sınıflandırma, ilişkilendirme ve yayıncılık faaliyetinin yeni aşaması olarak gelişmeye devam ediyor.
Yayıncılık anlayışımız
Hukukçuların ortak emeği.
Binin üzerinde yazar; kitapları, makaleleri, karar incelemeleri, hakemlikleri ve editörlükleriyle Legal yayınlarına katkı sağladı. Akademisyenler, avukatlar, hâkimler, yayın ve danışma kurulları, bilimsel ve meslekî birikimin oluşmasında birlikte yer aldı.
Kuşaklar boyunca süreklilik.
Legal’in ilk yıllarında öğrenci veya araştırma görevlisi olan hukukçular, doktor, doçent ve profesör oldukları dönemlerde de yayınlara katkı sunmayı sürdürdü. Kitaplar ve dergiler, akademik kuşakların gelişimine eşlik eden kalıcı bir ilişkinin taşıyıcısı oldu.
Değişmeyen amaç: Hukuka katkı.
Hukuk bilgisinin üretilmesini desteklemek, bilimsel ve meslekî niteliğini korumak, sınıflandırmak ve gelecek kuşaklara aktarmak. Legal’in yayıncılık anlayışı, sürdürülebilir bir bilgi altyapısını bilimsel ve toplumsal sorumluluğunun bir parçası olarak görüyor.
Biriken bilgi. Devam eden yolculuk.
Kitap ve dergi sayfalarından dijital hukuk bilgisine, oradan yapay zekâ destekli çalışmaya. Legal’in yolculuğu, hukukun birikimini hukukçuların kullanımına sunma amacıyla devam ediyor.